وضعیت گردشگری نجومی در ایران


وضعیت گردشگری نجومی در ایران

علاقه به آسمان و منظومه ‌شمسی ریشه در تاریخ و فرهنگ ما ایرانیان دارد، دانشمندان و منجمان ایرانی همواره برای شناخت آسمان و رمز و رازهای آن کنجکاو بوده‌اند.

ایران به‌دلیل قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی عالی، پتانسیل بالایی در این حوزه در اختیار دارد. به عنوان مثال به‌تازگی تابستان را با مشاهده پدیده نجومی منحصربه‌فردی آغاز کردیم. خورشیدگرفتگی‌ای که بنا به موقعیت و شرایط وضعی موجود در نواحی جنوب شرقی کشورمان بیشتر نمایان بود، این امر سبب شد تا بسیاری از اهالی نجوم، برای دیدار این پدیده به این مناطق سفر کنند.

این نمونه و نمونه‌های مشابه دیگر کشورمان را در شرایطی قرار داده که می‌توان به راحتی این‌گونه گردشگری را در اقصی نقاط آن گسترش داد، اما مانند بسیاری از شاخه‌های دیگر صنعت گردشگری این حوزه هم مورد غفلت واقع شده و با چالش‌های بسیاری روبه‌روست.

گردشگری نجومی در ایران
گردشگری نجومی در ایران

کشورمان دارای مقاصد نجومی از قبیل استان‌های کویری است؛ این پتانسیل باعث شده برخی از آژانس‌های مسافرتی و مراکز گردشگری در کویر با کمک انجمن‌ها و دوستداران نجوم، اقدام به جذب توریست‌های داخلی و خارجی در این حوزه کنند. علاوه‌براین، در تاریخ ساخت اولین رصدخانه‌ها در جهان به نام ایرانیان به ثبت رسیده‌است. رصدخانه‌هایی که حالا هم می‌تواند بخشی از جاذبه‌های تاریخی و هم جاذبه گردشگری نجومی تلقی شوند. علاوه‌بر در اختیار داشتن آسمان صاف در بسیاری از نقاط کشور و وجود رصدخانه های تاریخی، روستا‌ها و شهرهای بسیاری نیز در ایران وجود دارند که دارای زیرساخت‌‌های گردشگری مانند اقامتگاه‌های بوم‌گردی هستند که با یک برنامه‌ریزی مدون می‌توان درآمدهای چشمگیری از این پتانسیل‌ها کسب کرد.

چالش‌های گردشگری نجومی در ایران

بدیهی است صنعت گردشگری به زیرساخت نیاز دارد. گردشگری نجومی اما فارغ از زیرساخت‌های لازم برای طبیعت‌گردی به زیرساخت‌های دیگری از جمله داشتن راهنمای آموزش دیده، مکان امن در شب، پذیرش گردشگر در شب و پذیرش آن از سوی مدیران سایت‌های تاریخی و طبیعت‌گردی نیاز دارد.

این نوع گردشگری به دلیل اینکه در شب اتفاق می‌افتد، نیازمند ایجاد اماکن ایمنی و بدون آلودگی نوری برای گردشگر است. از طرف دیگر، راهنمایی گردشگری نجومی کمی متفاوت‌تر از طبیعت‌گردی است. راهنما باید کسی باشد که علاوه‌براین‌که الفبا و دانش نجومی را در سطح مطلوبی می‌داند، نحوه استفاده از ابزارهای رصد را هم بلد باشد.

چالش دیگری که در این حوزه وجود دارد این است که بسیاری از مدیران سایت‌های تاریخی و طبیعت‌گردی متوجه نیستند که به همان اندازه‌ای که در روز گردشگر دارند، می‌توانند در شب نیز جذب گردشگر داشته‌باشند؛ این مقوله می‌تواند درآمد آنها را نیز افزایش دهد.

با وجود این ظرفیت‌ها وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی حمایت چندانی از گردشگری نجومی نکرده‌است. بسیاری از آژانس‌ها به خاطر مشکلاتی که این گردشگری از جمله سرویس‌دهی در شب دارد تمایلی به برگزاری این نوع گردشگری ندارند.

یکی دیگر از مشکلاتی که گردشگری نجومی با آن روبه‌روست این است که مکانی بدون آلودگی نوری برای رصد رویدادهای نجومی در کشور وجود ندارد. به‌نظر می‌رسد رسیدگی به این چالش باید زیر نظر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و شورایاری روستاها انجام گیرد که تا کنون مورد غفلت قرار گرفته‌است. این درحالیست که برای رفع این مشکل تنها لازم است که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و وزارت کشور با برق منطقه‌ای هماهنگی کنند.

پتانسیل جذب گردشگر خارجی را داریم

جذب گردشگر خارجی همواره مهمترین هدف صنعت گردشگری بوده‌است. به‌گونه‌ای که دولت‌ها برای افزایش آن تسهیلاتی را در نظر می‌گیرند. اما گردشگری نجومی از این موضوع نیز مغفول مانده است. این درحالیست که بسیاری از شهرهای اروپایی با مشکل آلودگی نوری مواجه هستند و ازآنجاکه، در نیمه دوم سال آسمانی با بارندگی و برف دارند، طبیعتا نمی‌توانند به گردشگری نجومی بپردازند. بنابراین، با اندیشیدن تمهیدات و در نظر گرفتن تسهیلاتی می‌توانیم شرایطی فراهم کنیم که در فصول سرد سال در جزایر کیش و قشم جذب گردشگر خارجی در این حوزه داشته‌باشیم.

براساس این گزارش، علیرغم در اختیار داشتن پتانسیل‌های بی‌نظیر کشورمان در حوزه گردشگری نجومی به‌دلیل عدم وجود برنامه‌ریزی درست و زیرساخت‌های مناسب این بخش از گردشگری در ایران پیشرفتی را تجربه نکرده‌است.

از این‌رو، بر متولیان امر واجب است با در نظر داشتن اهمیت گردشگری نجومی و جایگاه فرهنگی رصد پدیده‌های نجومی در تاریخ ایران و علاقه‌مندی گردشگران داخلی و خارجی به آسمان شب، برنامه‌ای مدون در راستای تربیت متخصصان و راهنمایان تور نجوم ترتیب داده و توانایی ایجاد زمینه برای پیشرفت در این نوع از گردشگری را در کشور فراهم کنند.

مطلب وضعیت گردشگری نجومی در ایران را برای دوستان خود ارسال کنید

ارسال وضعیت گردشگری نجومی در ایران در فیسبوک
ارسال وضعیت گردشگری نجومی در ایران در تویتر
ارسال وضعیت گردشگری نجومی در ایران در واتس آپ
ارسال وضعیت گردشگری نجومی در ایران در تلگرام
خبرخوان وضعیت گردشگری نجومی در ایران


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *